Jurering van de Gemeentelijke Kunstaankopen 2012
Als onderdeel van de heropeningsactiviteiten van het Stedelijk Museum, organiseert het museum volgend jaar de tentoonstelling Beyond Imagination – Gemeentelijke Kunstaankopen 2012. Dit jaarlijkse project biedt een overzicht van de actuele kunstproductie in Amsterdam en is een open inzending. Uit de tentoonstelling worden werken voor de collectie van het Stedelijk aangekocht.
Oproep en documentatie
Op vrijdag 4 november verschenen advertenties in de dagbladen en op kunstwebsites waarin kunstenaars worden opgeroepen een project en/of documentatie voor deze tentoonstelling in te zenden. In de oproep hebben we aangegeven dat we vooral willen kijken naar de huidige artistieke praktijk waarbij kunstenaars zich op een vanzelfsprekende manier tussen media, genres en disciplines in bewegen en deze in hybride kunstuitingen met elkaar vermengen. Door verschillende uitdrukkingsvormen met elkaar te combineren, zien we kunstenaars in hun werk reageren op de vervaging van de grenzen tussen realiteit en fictie, tussen authenticiteit en rollenspel. Opvallend daarbij is de belangstelling voor een performatieve en procesgerichte benadering en een hernieuwde belangstelling voor het gebruik van taal en gesproken woord.
“Het onwerkelijke is vervlochten geraakt met het werkelijke”
Als evocatief voorbeeld noemden we in de advertentie de tv-film World On A Wire uit 1973 van de Duitse filmmaker Rainer Werner Fassbinder. Deze film vertelt het verhaal van een wetenschappelijk instituut dat met behulp van een geavanceerde computer een levensechte stad kan simuleren. De film is gebaseerd op de sciencefictionroman Simulacron-3 van Daniel F. Galouye en beschrijft hoe de bewoners van deze kunstmatige metropool hetzelfde soort leven leiden als mensen in de echte wereld – zonder te weten dat hun leven een simulatie is. “Kijkend naar de simulaties van de financiële wereld, ‘reality’ shows en de manier waarop de politiek één grote performance is, groeit de verleiding om aan te nemen dat het echte en het denkbeeldige vandaag de dag met elkaar verweven zijn. Dromen en fictie hebben niet langer het alleenrecht op het denkbeeldige — het onwerkelijke is vervlochten geraakt met het werkelijke”, aldus de oproep.
650 inzendingen
Zoals gebruikelijk kwamen de meeste inzendingen vlak voor de deadline (30 november) binnen. Omdat het merendeel per post werd ingestuurd bleven deze keer de grote traditionele samenscholingen van kunstenaars bij de locatie waar de documentatie last minute ingeleverd kon worden achterwege. Dat neemt niet weg dat we deze keer 650 inzendingen hebben ontvangen. Een recent record. De inzendingen zijn in korte tijd door een team van vier medewerkers op de tijdelijke (nou ja..) kantoren in Sloterdijk verwerkt. Een hele klus waarbij al het ingezonden beeldmateriaal op harde schijf werd gezet zodat er tijdens het juryberaad snel door het beeldmateriaal genavigeerd kon worden.
vlnr Martijn van Nieuwenhuyzen, Kathrin Jentjens, Frederique Bergholtz, Koen Brams, Melvin Moti
De jurering
Het is allemaal heel snel en gestroomlijnd gegaan. Voor de kerst hebben we de eerste ronde van de jurering van de Gemeentelijke Kunstaankopen 2012 kunnen afronden, mede dankzij de betrokken en kundige jury die dit keer bestond uit Frederique Bergholtz, directeur van de op performatieve kunsten gerichte kunstinstelling If I Can’t Dance, I Don’t Want To Be Part Of Your Revolution, Koen Brams, essayist, onderzoeker en voormalig hoofdredacteur van kunsttijdschrift De Witte Raaf, alsmede voormalig directeur Jan van Eyck Academie en kunstenaar Melvin Moti. Daarnaast maken de curatoren van de tentoonstelling deel uit van de jury: Kathrin Jentjens, directeur van de Kölnischer Kunstverein en ondergetekende, voorzitter en conservator van het Stedelijk Museum. De jury wordt bijgestaan door projectleider Lucas Bonekamp (rechts op de foto) en projectmedewerker Manuela Hoekstra.
In de rustige kamer van een klein museum aan de Amsterdamse gracht (pas in maart gaan we met onze kantoren over naar het nieuwe gebouw aan het Museumplein) heeft de jury in de eerste weken van december in een aantal sessies alle 650 inzendingen gezien. We waren oprecht verrast door de enorme respons op de oproep. Het geeft misschien aan hoe levend het Gemeentelijke Kunstaankopen project is, hoe de kunstenaarsgemeenschap naar de heropening van het museum toeleeft, maar ook hoe de thematische lijnen van dit jaar velen hebben getriggerd een voorstel in te zenden.
Verdere selectie
Nu de eerste ronde voorbij is gaan we in het nieuwe jaar door met de selectie van kandidaten voor Beyond Imagination. Over een aantal weken zullen we een definitieve keuze bepalen en gaan we met de voorbereidingen van de tentoonstelling beginnen. Er zijn al heel wat interessante voorstellen langs gekomen; het is inspirerend te zien hoe kunstenaars met concrete voorstellen ingaan op de in de oproep uitgezette lijnen. Een grote bonus voor de juryleden van de Gemeentelijke Kunstaankopen is dat je met deze open inzending een breed beeld gepresenteerd krijgt van de kunstproductie in Amsterdam en ver daarbuiten, door de generaties heen, want het zijn zeker niet alleen kunstenaars die net van de academies of werkplaatsen komen die op de oproep hebben gereageerd. De oudste inzender is 80!
Martijn van Nieuwenhuyzen
