Journal
Geen categorie 28 november, 2013

Blikopener Floor ontdekt de kunst scene van São Paulo

Blikopener Floor studeert Kunst en Economie op de Hogeschool voor de Kunsten (HKU) in Utrecht en kreeg de kans om deel te nemen aan het project Beyond Your World van Lokaal Mondiaal. Samen met tien andere studenten ging ze twee weken naar São Paulo om te kijken hoe het in een van de grootste steden van de wereld gesteld is met de jongerenparticipatie in kunst en om er een mini-documentaire over te maken. São Paulo staat onder andere bekend om de arme buitenwijken, de favela’s, die vaak als crimineel en gevaarlijk worden beschreven in de media. Een spannende klus dus!

De kunst scene São Paulo
Al bij aankomst in São Paulo was te merken dat het een creatieve stad is. Overal waar je keek zag je graffiti. Maar niet zoals wij gewend zijn in Amsterdam. Het was groter, mooier, kleurrijker en niet te vermijden. Al snel leerden wij onze buddies kennen die ons de komende twee weken door de stad zouden begeleiden. Onder hen was Giulianna Iodice. Ik vroeg haar naar de grafitti op straat. Ze wilde mij graag ondersteunen bij mijn onderzoek. Ze woont en is opgegroeid in de hippe kunstbuurt Villa Madelena. Hier zijn diverse galerieën en kunstenaarscollectieven. Ze nam me mee door de buurt en liet me de beroemde Batman Alley zien. Een steegje van top tot teen bedekt met grafittikunst. Later nam ik haar mee naar mijn interviews met de kunstenaars Pas Schaefer en Pedro Saci.

Pas Schaefer
Schaefer is een kunstenaar die werkt bij AtliEMA in het zuiden van São Paulo. We ontmoeten hem in een atelier. Het was een oase van rust in de grote stad. Dit is de plek waar Pas zijn ideeën op de maatschappij, wetenschap en onderwijs kan loslaten. Hij vertelde ons over de meest bekende street art stijl van São Paulo: Pixaçao. De grote rechtlijnige letters maken het heel herkenbaar. Door inwoners van São Paulo word het getypeerd als een agressieve uiting. Vaak wordt het gebruikt om simpele tags te zetten, daarom houden veel mensen er niet van. Pas legde uit dat je de stijl ook kan gebruiken om een boodschap over te brengen en mensen te raken. Dat brengt mensen ook bij elkaar.

Pedro Saci
Voor deze kunstenaar is kunst een uitvlucht. Hij vindt São Paulo te druk en chaotisch. Mensen leven niet hoe ze willen leven: “Als je jong bent heb je bepaalde verwachtingen van het leven en ambities. Nadat je gaat werken worden al je dromen en ambities kapot gemaakt”, vertelt hij. Vanuit deze gedachte maakt hij zijn werk. Hij schildert gezichten met een norse uitdrukking. Net zoals hij de mensen op straat ziet. “Je ziet weinig expressie in de gezichten. Je loopt op straat en ziet geen emoties. Emoties zijn belangrijk voor mij, maar hier lijken ze het allemaal te verbergen.” Pedro sloot af met de vrolijke opmerking dat hij erg gelukkig is om een plek te hebben om anders te zijn. Hij gaat wél zijn droom achterna.

Kunsteducatie São Paolo
Het bleek lastig een interview te krijgen met een kunstdocent in de wijk Villa Madelena. We mochten de school alleen binnen onder de voorwaarde dat we niet filmden en de naam van de school niet zouden noemen. De gangen en lokalen waren wit, leeg, en nietszeggend. Al snel vertelde hij dat de regering niet happig is op kunsteducatie. De focus ligt op snel geld verdienen. De scholen worden streng gecontroleerd en de materialen voor kunsteducatie zijn schaars.

Openbare basisschool in de Favela’s
Wat een verschil was Villa Madelena met de favela. Daar stonden de schooldeuren wagenwijd open. In een cultureel centrum was een expositie over de favela’s en een ruimte voor kinderkunstwerkjes. Het plein ervoor was bezaaid met graffiti. Met grote verbazing over de openheid begon ik het interview met de kunstdocent. Zij wist mij te vertellen dat de school gebruik maakt van creativiteit om formele vakken interessant te maken. Bijvoorbeeld bij geschiedenis of maatschappijleer. Ze stimuleren leerlingen om al jong creatief bezig te zijn. Ik was zeer onder de indruk van het feit dat juist in de favela’s de kunsteducatie het meest overeen kwam met wat ik zelf in Nederland heb ervaren.

Jongerenparticipatie in São Paulo?
Maar hoe betrekken de musea in  São Paulo jongeren bij kunst? Ik kreeg de kans om het hoofd educatie van het São Paulo Museum of Modern Art te spreken over jongerenparticipatie. Ze kende het project Blikopeners van het Stedelijk en wist me te vertellen dat zij dit op een andere manier aanpakken. Nieuwsgierig? In januari geef ik een presentatie in het auditorium van het Stedelijk Museum en verschijnt mijn mini-documentaire met het hele resiverslag online. Bovenaan deze post vind je al een sneak preview!

Stay Tuned!

Tags

Geef een reactie