Journal
Geen categorie 18 april, 2014

Salone Internazionale del Mobile 2014 in Milaan: de Italianen zijn terug!

De meubelbeurs in Milaan is weer voorbij. Er waren 1336 exposanten, meer dan 350.000 bezoekers uit ruim 160 landen en een stuk of 5000 journalisten in het door Massimiliano Fuksas ontworpen mega beurscomplex zelf. Daarnaast waren er in de stad, Fuori Salone (buiten de beurs), meer dan 600 presentaties; elke galerie, garage of leegstaand industrieel complex was in gebruik. Als je gezien wilt worden als ontwerper of merk, dan moet je erbij zijn en hopen dat jouw presentatie door de belangrijkste bezoekers in hun route wordt opgenomen. De Salone is in 1961 begonnen door een aantal Italiaanse fabrikanten die de export van hun producten wilden stimuleren en vanaf 1967 internationaal. Het is nu de grootste en belangrijkste meubelbeurs ter wereld. En door alle activiteiten eromheen het belangrijkste evenement op het gebied van vormgeving überhaupt.
Op de beurs zijn slechts enkele Nederlandse merken vertegenwoordigd: Artifort (dat er al sinds 1969 regelmatig bij is), Arco, Leolux en Eichholtz, dat meubels in allerlei stijlen en vormen verkoopt, maar voor liefhebbers van vormgeving niet van belang is.

01. Ontwerp van Hella Jongerius voor Vitra

Ontwerp van Hella Jongerius voor Vitra

De inbreng van Nederlandse ontwerpers is er behoorlijk groot: Hella Jongerius is art director van Vitra, Artek en Danskina; Marcel Wanders presenteerde nieuwe ontwerpen bij Gufram, Magis, Olivari en Very Wood; ook Ineke Hans (Magis) en Richard Hutten (Artifort) waren er vertegenwoordigd, om slechts enkelen te noemen.

Daarnaast zijn er bedrijven die in de stad hun presentatie hebben: onder meer Moooi, Linteloo, Lensvelt en Vescom, deels in hun permanente eigen showroom.

04. Een bezoeker kijkt geïntigreerd naar de installatie MOMENTum

Een bezoeker kijkt geïntrigreerd naar de installatie MOMENTum

03. Stand van Ledworks op de Salone Satellite

Stand van Ledwork op de Salone Satellite

02. Spiegel van Ineke Hans voor de Me Too kindercollectie van Magis

Spiegel van Ineke Hans voor de Me Too kindercollectie van Magis

Sinds 1998 wordt de Salone Satellite georganiseerd, een onderdeel van de beurs waar jonge ontwerpers en academies hun werk kunnen presenteren. Een commissie onder leiding van Marva Griffin bepaalt wie er maximaal drie keer een kleine stand mogen hebben. Velen hopen er fabrikanten te ontmoeten. Ik heb daar in voorgaande jaren voor het eerst werk gezien van onder meer Jens Fager, Arihiro Miyake en Osko & Deichmann, die inmiddels allemaal met producenten samenwerken. Dit jaar stond Ledwork er, een bedrijfje dat opgericht is door een aantal (oud-) studenten van de TU Delft. Ze ontwikkelden ledlampen die in allerlei configuraties aan elkaar geklikt kunnen worden en waarvan de kleurnuance kan worden gemanipuleerd. Ze deden er contacten op met potentiële kopers, distributeurs, tentoonstellingsmakers en ontwikkelaars. Nu natuurlijk afwachten wat eruit komt.
Het aantal productierijpe ontwerpen was behoorlijk hoog dit jaar, vaak minder vernieuwend dan het ontwerp van Ledwork, maar over het geheel genomen niet slecht: bijvoorbeeld opbergdozen van Meike Langer, een eenvoudig te produceren houten stoel van Kristian Knobloch, een manier om via capillaire werking porselein te kleuren van Ozan Alaca (Studio Colony), een serie waterlampen van Arturo Erbsman, een bureaulamp van de Australische Rebecca Crooke en een gevouwen bestek van de Belgische ontwerper Pascal Koch. Een van de meest interessante dingen op de Satellite dit jaar was MOMENTum, een installatie van het Japanse collectief Kappes, waarin waterdruppels met behulp van lucht in allerlei patronen worden gestuurd. Op de Satellite gaat het nooit alleen maar over meubels. Net als in de rest van de stad.

Van oudsher zijn vooral de presentaties in de stad vaak spraakmakend. In 1981 was de eerste tentoonstelling van de Memphis-groep onder leiding van Ettore Sottsass de talk of the town. Het postmodernisme in de vormgeving kreeg wereldwijd aandacht. Een paar jaar later had Bořek Šípek, de Tsjechische glas- en meubelontwerper die in Nederland woonde, een grote installatie in de Fabbrica del Vapore, een imposant fabriekscomplex. Recenter organiseerde Swarovski spectaculaire tentoonstellingen van door bekende ontwerpers gemaakte objecten waarin hun kristallen werden gebruikt. Swarovski houdt het al een paar jaar voor gezien, maar de Tsjechische glasfabrikant Lasvit organiseerde dit jaar iets vergelijkbaars met nieuwe lampen van bekende ontwerpers, onder wie Maarten Baas, Michael Young, Arik Levy en Daniel Libeskind.

05.Presentatie Moooi met onder meer lampen van Scholten & Baijings en foto van Massimo Listri

Presentatie Moooi met onder meer lampen van Scholten Baijings en foto van Massimo Listri

De presentatie vond plaats in de Zona Tortona, het gebied aan de zuidelijke rand van het centrum dat een jaar of vijftien geleden een belangrijke trekpleister werd. Het vernieuwende meubelmerk Cappellini was er lange tijd prominent aanwezig, maar is nu weer terug naar de beurs en in hun eigen showroom in het centrum. Moooi is er vanaf het begin van zijn bestaan vertegenwoordigd en heeft er inmiddels een vaste showroom, maar pakt sinds vorig jaar ook weer groot uit. Toen sprak iedereen over de presentatie van de collectie in combinatie met de grote foto’s van Erwin Olaf. Dit jaar werd er gewerkt met interieurfoto’s van Massimo Listri, ook goed, maar nu toch minder verrassend.
De Zona Tortona heeft concurrentie gekregen van andere gebieden in de stad en wordt steeds minder the place to be om vernieuwende vormgeving te zien. In Lambrate, ten noordoosten van het centrum, is sinds een aantal jaar een ander industrieel gebied in herontwikkeling. Het Nederlandse Organisation in Design van Margriet Vollenberg en Margo Konings is er sinds 2010 de drijvende kracht achter de Fuori Salone presentaties. Dit jaar toonde ontwerpbureau Concern uit Amsterdam er ‘Supermodels’: schaalmodellen van Nederlandse stoel- en woningontwerpen uit de afgelopen eeuw, alsmede een ‘poppenhuis’ met nieuwe ontwerpen van allerlei ontwerpers en bedrijven.

06. 3d geprinte schaalmodellen uit de Supermodels presentatie

3d geprinte schaalmodellen uit de Supermodels presentatie

07. Supermodels tentoonstelling van Concern

Supermodels tentoonstelling van Concern

Voor de Fuori Salone een vrij ongebruikelijk, deels historisch onderwerp. Het lijkt echter alsof Concern feilloos een nieuwe trend aanvoelde en deels misschien ook wel zette, want overal in de stad doken schaalmodellen op (bijvoorbeeld ook bij Lensvelt, Moooi en de beddengoedwinkel Society).

Het nieuwste Fuori Salone gebied ligt juist weer in het oude centrum: 5 Vie, dat dit jaar gelanceerd werd. Hier was ‘Baas is in town’ de grootste attractie.

08.Schaalmodellen van bedden in Society

Schaalmodellen van bedden in Society

Na jaren van afwezigheid maakte Maarten Baas een circusachtige presentatie met passende muziek, curieuze objecten als een kauwgomballenapparaat met pillen erin en echte clowns. Een bijzonder vrolijk gebeuren, voor Milaan nogal ongebruikelijk en daardoor des te opvallender.

09.Baas is in town

Baas is in town

De Nederlanders zijn in Milaan altijd bijzonder goed vertegenwoordigd, na de Italianen zijn ze het talrijkst, wat overigens niet alleen voor exposanten, maar ook voor bezoekers lijkt te gelden. Overal hoor je Nederlands praten.

11. Presentatie met ontwerpen van Patricia Urquiola voor Kartell

Presentatie met ontwerpen van Patricia Urquiola voor Kartell

10. Elements collectie van Scholten & Baijings voor J. Hill's Standard

Elements collectie van Scholten Baijings voor J. Hills Standard

Ontwerpers die voor allerlei verschillende bedrijven werken en dus overal opduiken, zijn naast eerder genoemde voorbeelden het Nederlandse duo Scholten & Baijings (J. Hill’s Standard glasfabriek, Verreum, Moustache, Hay), de Spaanse en in Italië wonende en werkende Patricia Urquiola, de eveneens Spaanse Jaime Hayon en het Japanse bureau Nendo van Oki Sato.

Ook oude rot Philippe Starck was weer alom aanwezig, onder andere met een groot aantal ontwerpen voor plastic buitenmeubelen bij het nieuwe bedrijf TOG, opgericht door de Braziliaanse industriële groep Grandene. Een grote winkel van TOG is gevestigd in een net geopend complex bij station Garibaldi, aan de noordkant van het centrum. Het plein waaraan het ligt is genoemd naar de prominente Italiaanse ontwerpster Gae Aulenti (1927-2012).
Het zag er lang naar uit dat de roem van de Italiaanse vormgeving vooral teerde op ontwerpers uit haar periode (de jaren vijftig tot negentig van de vorige eeuw), maar er is weer een nieuwe generatie opgestaan. Luca Nichetto (1976) is een van de jongere ontwerpers die echt doorgebroken is.

12. Installatie De Natura Fossilium van Formafantasma

Installatie De Natura Fossilium van Formafantasma

Je komt zijn werk overal tegen; hij ontwerpt zelfs voor een Russische keramiekproducent: Dymov Ceramics. En Formafantasma, de in Eindhoven gevestigde Andrea Trimarchi (1983) en Simone Farresin (1980), lijkt daar ook bij te gaan horen. In Palazzo Clerici, een van de vele prachtige paleizen in de stad, presenteerden ze het project ‘De Natura Fossilium’ dat is ontstaan naar aanleiding van de eruptie van de Etna in 2013, met onder meer textiel waarin basaltdraad is gebruikt. In het Design Museo in het Triennale gebouw werden ze al onder de ‘Nuovi Maestri’ geschaard. De Italianen zijn weer terug!

Ingeborg de Roode is Conservator industriële vormgeving.
Met dank aan Peter van Kester voor de informatie over de jaren ’80.

Foto’s : Ingeborg de Roode, Concern (schaalmodellen Supermodels)

Tags

Geef een reactie